Marketinq nədir ?
Marketinq- istehlakçıların ehtiyac və istəklərini başa düşmək və onları təmin etmək üçün innovativ yollar tapmaqdır. Yəni məhsulun sadəcə reklamı və ya satışından daha geniş anlayışdır.
Marketinq – ingilis dilində “market” sözündən götürülüb, bazar mənasını verir. Azərbaycan dilinə hərfi tərcüməsi “bazarda fəaliyyət” deməkdir.Azərbaycan dilinin izahlı lüğətində “Marketinq” sözünə – bazar proseslerinin uçotu, bazarın təşkili, alış-veriş -kimi açıqlama verilir.
Marketinq ilə bağlı minlərlə təriflər mövcuddur.Təriflərdən digəri isə Amerika Marketinq Assosiasiyası(AMA) tərəfindən verilən tərifdir. Marketinqi– “müştərilər, ortaqlar, tərəfdaşlar və ümümi olaraq cəmiyyət üçün dəyərli olan təkliflərin yaradılması, kommunikasiyası, çatdırılması və mübadiləsi üçün edilən fəaliyyətlər, institutlar toplusu və proseslər” kimi təsvir edir.
Marketinqin mahiyyəti nədir?
Marketinqin mahiyyətini daha dərindən öyrənmək üçün onun əsas komponentlərinə nəzər salaq:
Marketinq — insanların bir şirkətin məhsulu və ya xidməti ilə maraqlanmasını təmin edən strateji bir prosesdir. Onun əsasında bazarın araşdırılması, müştəri davranışlarının təhlili və istehlakçı ehtiyaclarının dərin şəkildə başa düşülməsi dayanır. Yəni, marketinq sadəcə məhsul satmaq deyil, insanlarla mənalı əlaqə yaratmaq sənətidir.
Marketinqin mahiyyəti, istehlakçının ehtiyaclarını və istəklərini anlamaqla onlara dəyər təqdim etməkdədir. Bu proses məhsulun yaradılmasından başlayır, onun dizaynı, qiymət siyasəti, paylanma kanalları və reklam strategiyaları ilə davam edir. Başqa sözlə, marketinq biznesin hər mərhələsində iştirak edən, müştəri mərkəzli bir yanaşmadır.
Müasir marketinq anlayışı 1950-ci illərdə formalaşmağa başladı. Həmin dövrdə şirkətlər yalnız çap mediası ilə kifayətlənmir, televiziyanın və sonradan internetin gücündən istifadə etməyə başladılar. Texnologiyanın inkişafı marketinqi sadəcə bir şöbə yox, bütün biznes strategiyasının əsas elementi halına gətirdi.
Bu gün marketinqin əsas məqsədi — düzgün mesaj vasitəsilə doğru insanlara çatmaq və onları brendlə emosional bağ quran müştərilərə çevirməkdir. Uğurlu marketinq kampaniyası sadəcə məhsul haqqında məlumat vermir, həm də insanlara dəyərli, faydalı və ilhamverici mesajlar təqdim edir.
Nəticə etibarilə, marketinqin mahiyyəti müştəri ilə davamlı əlaqə qurmaq, dəyər yaratmaq və bu dəyəri paylaşmaq üzərində qurulub.
Marketinq tədqiqatları
Marketinqin mahiyyətini daha dərindən öyrənmək üçün onun əsas komponentlərinə nəzər salaq:
Bazar araşdırması
Hər hansı bir marketinq kampaniyasını başlatmazdan əvvəl bazar vəziyyətini başa düşmək vacibdir. Bu, istehlakçı davranışı, bazar tendensiyaları, rəqib strategiyaları və yaranan imkanlar haqqında məlumat toplamaq üçün hərtərəfli araşdırma aparmaqdan ibarətdir.
Seqmentləşdirmə və hədəfləmə
Bütün müştərilər eyni deyil. Effektiv marketinq bazarı- demoqrafik, psixoqrafik və davranış kimi amillər əsasında fərqli qruplara bölməyi nəzərdə tutur. Seqmentlər müəyyən edildikdən sonra, şirkətlər uyğunluq və rezonansı maksimuma çatdıraraq, mesajlar və təkliflərlə xüsusi qrupları hədəfləyə bilər.
Dəyər təklifi
Məhsul və ya xidməti rəqiblərinkindən fərqləndirən nədir? Burada dəyər təklifi işə düşür! Bu, bir şirkətin müştərilərinə vəd etdiyi unikal fayda və ya həllərdir. Cazibədar bir dəyər təklifinin hazırlanması müştəriləri cəlb etmək və saxlamaq üçün çox vacibdir.
Marketinq mix
Məhsul, Qiymət, Yer və Təqdimat – kimi bilinən bu çərçivə marketinq strategiyasının əsas elementlərini təsvir edir. Şirkətlər hədəf auditoriyasına çatmaq və satışları artırmaq üçün öz məhsullarını diqqətlə dizayn etməli, rəqabətqabiliyyətli qiymətlər təyin etməli, uyğun paylama kanallarını seçməli (doğru zamanda doğru yerdə olmaq) və effektiv təqdimat – reklam fəaliyyətləri həyata keçirməlidirlər.
Marketinq mix haqqında daha ətraflı məlumata sahib olmaq üçün keçid edə bilərsiniz- 4P marketinq nədir?
Brendin qurulması
Güclü brend loqo və ya yadda qalan bir sloqandan daha çoxudur; bu inamdır, etibarlılıqdır və keyfiyyət vədidir. Davamlı mesajlaşma, hekayələr anlatımı və təcrübələri vasitəsi ilə şirkətlər güclü bir brendi formalaşdıra bilərlər.
Metriklər və analitika
Rəqəmsal əsrdə məlumat “şah”dır. Əsas performans göstəricilərini (KPI) izləyərək vebsayt trafiki (website traffic), dönüşüm nisbətləri (conversion rates) və müştəri cəlbi (customer engagement) kimi metrikləri analiz edərək, şirkətlər marketinq səylərinin effektivliyini ölçə bilərlər.
Marketinqin növləri
Marketinq növləri – qarşısına qoyduğu məqsədə, istifadə etdiyi strategiyalara, hədəf auditoriyalarına görə müxtəlifdir. Eyni zamanda hər keçən gün artmaqdadır və o qədər qarışmış şəkildədir ki, bəzən onları konkret bir-birindən ayırmaq çətindir. Ən geniş yayılmış 2 növü var.
- Offline marketinq və ya ənənəvi marketinq
- Rəqəmsal marketinq (Digital marketing)
Daha ətraflı məlumat üçün oxuyun – Digital marketing nədir?
Marketinq fürsətləri
Əgər siz marketinq sahəsində peşəkar karyera hədəfləyirsinizsə aşağıdakı məsləhətləri nəzərə almağınız vacibdir.
Təhsil alın:
1. Universitet proqramları. Demək olar ki, Azərbaycandakı əksər universitetlərdə “marketinq” üzrə ixtisas seçimi var.
2. Təcrübəyə əsaslanan marketinq kursları- həm nəzəriyyəni öyrənməyə, həm də praktiki bacarıqları inkişaf etdirməyə kömək edir. https://upperedu.az/dijital-marketinq-telimi
Praktika əldə edin: Təhsilinizi praktiki təcrübə ilə birləşdirin. Staj və ya iş təcrübəsi qazanmaq üçün marketinq agentlikləri, şirkətlər və ya digər marketinq təşkilatları ilə işləyin. https://busy.az/search?q=marketing
Marketinqin müxtəlif sahələrində təcrübə qazanın: Marketinq dünyası geniş və müxtəlifdir. Digital marketinq, marka idarəetməsi, məhsul idarəetməsi kimi sahələrdə təcrübə qazanmaq və fərqli aspektləri öyrənmək faydalı olar.
Rəhbərlik və mentorluq axtarın: Onların təcrübəsindən və məsləhətlərindən istifadə edərək daha effektiv şəkildə öyrənin.
İşçilik bacarıqlarınızı inkişaf etdirin: Kommunikasiya, liderlik, problem həll etmə, analitik düşüncə və digər işçilik bacarıqlarınızı inkişaf etdirin. Bu bacarıqlar sizi müvəffəqiyyətə daha da yaxınlaşdıracaq.
Networking edin: Marketinq sahəsindəki digər peşəkarlarla əlaqələr qurun. Bu, iş imkanlarını artırmaq və yeni təcrübələr əldə etmək üçün vacibdir.
Nəticə
Nəticə olaraq, marketinq istənilən biznesin can damarıdır – bu, müştərilərlə kontakt qurmağın, münasibətlər yaratmağın və böyüməyə təkan verməyin sənəti və elmidir. Marketinqin əsas prinsiplərini başa düşərək, innovasiya və yaradıcılığı da istifadə etməklə bizneslər (şirkətlər) bugünkü daim inkişaf edən bazarda uğur qazana bilərlər. Beləliklə, istər təcrübəli marketoloq, istərsə də yeni başlayan sahibkar olmağınızdan asılı olmayaraq, heç vaxt biznesinizin uğurunun formalaşmasında marketinqin gücünü unutmayın !
Videomuzu bəyənməyi və kanalımıza abonə olmağı unutmayın.
Daha çoxu üçün teleqram kanalımızı izləyin !